Şirketlerin Avukat Bulundurma Zorunluluğu Nedir? Avukat Bulundurmayan Şirketlere Para Cezası (2026 Güncel)

Şirketlerin hukuki danışmanlık hizmeti alması çoğu durumda şirket yönetiminin tercihine bağlıdır. Ancak belirli anonim şirketler ve yapı kooperatifleri açısından avukat bulundurmak bir tercih değil, kanuni zorunluluktur.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi, kanunda belirtilen şartları taşıyan anonim şirketler ile yapı kooperatiflerinin sözleşmeli avukat bulundurmasını zorunlu tutmaktadır. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ise şirket veya kooperatif hakkında idari para cezası uygulanır.

Konu, İzmir Barosu'nun Ağustos 2026'da yükümlülük kapsamındaki şirketlere gönderdiği yazılarla yeniden gündeme gelmiştir. Şirketlerden avukat bulundurma yükümlülüklerini yerine getirdiklerini 15 gün içerisinde belgelemeleri istenmiştir. Ancak söz konusu yükümlülük İzmir'e özgü değildir. Yükümlülük doğrudan 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'ndan kaynaklandığı için şartları taşıyan şirketler bakımından Türkiye genelinde uygulanır.

Peki hangi şirketler avukat bulundurmak zorundadır? Limited şirketler bu kapsama girer mi? Avukat bulundurmayan şirketlere ne kadar ceza uygulanır? Şirketin yalnızca ihtiyaç duyduğunda bir avukattan hizmet alması yeterli midir?

Bu yazıda şirketlerin avukat bulundurma zorunluluğu ve yükümlülüğe aykırılığın hukuki sonuçları 2026 yılı itibarıyla geçerli düzenlemeler çerçevesinde ele alınmaktadır.

Şirketlerin Avukat Bulundurma Zorunluluğu Nedir?

Şirketlerin sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğü 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesinde düzenlenmiştir.

Kanuna göre, Türk Ticaret Kanunu'nun 332. maddesinde öngörülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayeye sahip anonim şirketlerin sözleşmeli avukat bulundurması zorunludur.

Aynı yükümlülük, üye sayısı 100 veya daha fazla olan yapı kooperatifleri için de geçerlidir.

Dolayısıyla Türkiye'de kurulan her şirketin avukat bulundurması zorunlu değildir. Kanunda belirlenen şartları taşıyan anonim şirketler ile yapı kooperatifleri bu yükümlülüğe tabidir.

Hangi Şirketler Avukat Bulundurmak Zorundadır?

Avukatlık Kanunu kapsamında sözleşmeli avukat bulundurması gereken kuruluşlar iki temel gruba ayrılır:

• Türk Ticaret Kanunu'nun 332. maddesinde öngörülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayeye sahip anonim şirketler,

• Üye sayısı 100 veya daha fazla olan yapı kooperatifleri.

Bu şartların gerçekleşmesi halinde avukat bulundurmak şirket veya kooperatif yönetiminin tercihine bağlı değildir.

Sözleşmeli avukat bulundurulması kanuni bir yükümlülüktür.

Şirketlerin sermaye artırımı sonucunda sonradan bu yükümlülüğün kapsamına girmesi de mümkündür. Bu nedenle anonim şirketlerin güncel sermaye yapılarını dikkate alarak Avukatlık Kanunu kapsamındaki durumlarını kontrol etmeleri gerekir.

Limited Şirketlerin Avukat Bulundurma Zorunluluğu Var mı?

Hayır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesinde düzenlenen sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğu limited şirketleri kapsamaz.

Limited şirketin sermayesinin yüksek olması da tek başına bu yükümlülüğü doğurmaz.

Düzenleme, sermaye şartını sağlayan anonim şirketler ile üye sayısı 100 veya daha fazla olan yapı kooperatiflerine uygulanır.

Limited şirketlerin ise ticari sözleşmeler, iş hukuku, alacak takibi, şirketler hukuku ve diğer hukuki süreçleri için kendi tercihleri doğrultusunda sürekli hukuki danışmanlık hizmeti almalarının önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Avukat Bulundurmayan Şirketlere Ne Kadar Para Cezası Uygulanır?

Kanunda belirtilen şartları taşımasına rağmen sözleşmeli avukat bulundurmayan kuruluşlara idari para cezası uygulanır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesine göre sözleşmeli avukat tayin etmeyen kuruluşlara, avukat tayin etmedikleri her ay için, yürürlükte bulunan asgari ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idari para cezası verilir.

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, yaptırımın tek seferlik olmamasıdır.

Şirketin avukat bulundurma yükümlülüğünü yerine getirmediği her ay için ayrı yaptırım uygulanır.

Dolayısıyla yükümlülüğün uzun süre yerine getirilmemesi, şirket açısından yüksek tutarda idari para cezası doğurur.

İdari Para Cezası Her Ay Uygulanır mı?

Evet.

Kanun, idari para cezasını avukat tayin edilmeyen her ay için öngörmektedir.

Bu nedenle yükümlülük kapsamındaki şirketin sözleşmeli avukat bulundurmaması halinde yalnızca ilk tespitte tek bir ceza uygulanarak süreç sona ermez.

Yükümlülüğün devam ettiği aylar bakımından kanunda öngörülen yaptırım uygulanmaya devam eder.

Bu durum, avukat bulundurma zorunluluğunun şirketler açısından düzenli olarak takip edilmesini özellikle önemli hale getirmektedir.

Şirketin Zaman Zaman Avukattan Hizmet Alması Yeterli midir?

Hayır.

Kanunun aradığı yükümlülük, şirketin yalnızca bir hukuki sorun ortaya çıktığında avukata başvurması değildir.

Kapsama giren anonim şirketlerin ve yapı kooperatiflerinin sözleşmeli avukat bulundurması gerekir.

Şirketin;

• Bir dava açıldığında avukata vekâlet vermesi,

• Yalnızca belirli sözleşmeleri avukata inceletmesi,

• İcra takibi gerektiğinde avukatla çalışması,

• İhtiyaç halinde hukuki danışmanlık alması

tek başına kanundaki sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğünü karşılamaz.

Kanunun öngördüğü hukuki ilişkinin mevzuata uygun şekilde kurulması ve devam ettirilmesi gerekir.

Şirket Bünyesinde Çalışan Avukat Yükümlülüğü Karşılar mı?

Şirketin sürekli avukatlık hizmetini hangi yöntemle sağladığı ve avukat ile şirket arasındaki hukuki ilişkinin nasıl kurulduğu önem taşır.

Avukatlık hizmetinin Avukatlık Kanunu, ilgili yönetmelikler ve meslek kurallarına uygun şekilde yürütülmesi gerekir.

Şirketin avukat bulundurma yükümlülüğünü yerine getirdiğini gösterebilmesi için avukatlık ilişkisinin mevzuata uygun olması ve gerektiğinde ilgili baroya sunulabilecek belgelerle ortaya konulması gerekir.

Avukat Bulundurma Yükümlülüğü Nasıl Belgelendirilir?

Kanun kapsamındaki şirketlerin yalnızca avukatla çalışması değil, bu yükümlülüğü yerine getirdiğini gerektiğinde belgelendirebilmesi de önemlidir.

Bu kapsamda sözleşmeli avukatlık ilişkisinin mevzuata uygun şekilde kurulması ve gerekli kayıtların tutulması gerekir.

Barolar tarafından gerçekleştirilen denetimlerde sözleşmeli avukatlık ilişkisinin varlığını gösteren belgeler talep edilir.

Nitekim İzmir Barosu tarafından Ağustos 2026'da gönderilen güncel yazılarda da yükümlülük kapsamındaki şirketlerden sözleşmeli avukat bulundurduklarını 15 gün içerisinde belgelemeleri istenmiştir.

Bu nedenle şirketlerin yalnızca fiilen hukuki danışmanlık hizmeti alması değil, bu ilişkinin hukuki ve belgesel altyapısını da doğru şekilde oluşturması gerekir.

Şirket Avukatının Görevleri Nelerdir?

Şirket avukatının görevi yalnızca şirket hakkında açılan davaları takip etmek değildir.

Sürekli hukuki danışmanlık hizmeti çok daha geniş bir alanı kapsar.

Şirket avukatı;

• Ticari sözleşmeleri hazırlar ve inceler,

• Şirketin hukuki risklerini değerlendirir,

• Yönetim kuruluna hukuki danışmanlık sağlar,

• İşçi ve işveren uyuşmazlıklarını takip eder,

• İhtarname ve ihbarnameleri hazırlar,

• Alacakların tahsil süreçlerini yürütür,

• İcra takiplerini gerçekleştirir,

• Arabuluculuk süreçlerinde şirketi temsil eder,

• Şirket aleyhine açılan davaları takip eder,

• Şirketler hukuku işlemlerinde hukuki destek sağlar,

• Mevzuat değişikliklerinin şirket faaliyetleri üzerindeki etkilerini değerlendirir.

Bu nedenle sürekli avukatlık hizmetinin temel işlevlerinden biri, hukuki uyuşmazlık ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek değil, uyuşmazlık ortaya çıkmadan önce hukuki riskleri tespit etmektir.

Avukat Bulundurma Zorunluluğu Neden Getirilmiştir?

Belirli büyüklüğe ulaşan anonim şirketler, faaliyetleri nedeniyle çok sayıda hukuki ilişkiye taraf olmaktadır.

Ticari sözleşmelerden çalışanlarla kurulan iş ilişkilerine, kişisel verilerin korunmasından şirketler hukuku işlemlerine kadar geniş bir alanda hukuki yükümlülükler bulunmaktadır.

Sürekli avukatlık hizmeti sayesinde şirketin hukuki işlemleri düzenli şekilde takip edilir, sözleşmeler hukuki denetimden geçirilir ve ortaya çıkabilecek riskler önceden belirlenir.

Bu nedenle Avukatlık Kanunu, belirli büyüklüğün üzerindeki anonim şirketler açısından sürekli hukuki danışmanlığı tercihe bırakmamış ve sözleşmeli avukat bulundurulmasını zorunlu hale getirmiştir.

Şirketler Avukat Bulundurma Yükümlülüğü Açısından Ne Yapmalıdır?

Anonim şirketlerin öncelikle güncel esas sermayelerini kontrol etmeleri gerekir.

Şirketin esas sermayesi Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesinde belirtilen sınırı karşılıyorsa sözleşmeli avukat bulundurulması zorunludur.

Yapı kooperatiflerinde ise üye sayısı esas alınır. Üye sayısının 100 veya daha fazla olması halinde sözleşmeli avukat bulundurulması gerekir.

Halihazırda avukatla çalışan şirketlerin de mevcut ilişkinin kanunun aradığı şartları karşılayıp karşılamadığını ve gerekli belgelerin düzenlenip düzenlenmediğini kontrol etmeleri gerekir.

Şirketin yükümlülük kapsamına girdiğinin tespit edilmesine rağmen işlem yapılmaması, her ay için ayrı idari para cezası uygulanmasına neden olur.

Bu Zorunluluk Türkiye Genelindeki Şirketler İçin Geçerli midir?

Avukat bulundurma zorunluluğu herhangi bir baronun kendi kararıyla getirdiği yerel bir uygulama değildir.

Yükümlülüğün hukuki dayanağı 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'dur.

Dolayısıyla kanunda belirtilen şartları taşıyan anonim şirketler ve yapı kooperatifleri, Türkiye'nin hangi ilinde faaliyet gösterirse göstersin bu yükümlülüğe tabidir.

İzmir Barosu tarafından gerçekleştirilen güncel çalışma, mevcut kanuni yükümlülüğün denetlenmesine ilişkindir. Kanunun kapsamı yalnızca İzmir'deki şirketlerle sınırlı değildir.

Eskişehir'deki Şirketler Açısından Avukat Bulundurma Zorunluluğu

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesi Eskişehir'de faaliyet gösteren şirketler bakımından da aynen uygulanır.

Kanunda belirtilen sermaye sınırını sağlayan anonim şirketler ile üye sayısı 100 veya daha fazla olan yapı kooperatiflerinin sözleşmeli avukat bulundurması zorunludur.

Özellikle sermaye artırımı yapan anonim şirketlerin, yeni sermaye miktarı nedeniyle avukat bulundurma yükümlülüğü kapsamına girip girmediklerini kontrol etmeleri gerekir.

Şirketler hukuku, ticaret hukuku ve sürekli hukuki danışmanlık alanlarında bir Eskişehir avukat veya Eskişehir hukuk bürosu aracılığıyla hukuki destek alınması; şirketin Avukatlık Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerinin yerine getirilmesini ve ticari faaliyetlerinden kaynaklanan hukuki risklerin düzenli şekilde yönetilmesini sağlar.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu, belirli anonim şirketler ile yapı kooperatifleri açısından sözleşmeli avukat bulundurmayı kanuni bir yükümlülük olarak düzenlemektedir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 332. maddesinde öngörülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayeye sahip anonim şirketler ile üye sayısı 100 veya daha fazla olan yapı kooperatiflerinin sözleşmeli avukat bulundurması zorunludur.

Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen kuruluşlara, sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için yürürlükteki asgari ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idari para cezası uygulanır.

İzmir Barosu'nun Ağustos 2026'da şirketlere gönderdiği yazılar konuyu yeniden gündeme taşımış olsa da yükümlülük yalnızca İzmir'deki şirketlere ait değildir. Avukatlık Kanunu kapsamında gerekli şartları taşıyan kuruluşlar bakımından Türkiye genelinde geçerlidir.

Bu nedenle anonim şirketlerin güncel sermaye yapılarını, yapı kooperatiflerinin ise üye sayılarını kontrol ederek avukat bulundurma yükümlülüğü kapsamında bulunup bulunmadıklarını belirlemeleri; yükümlülük kapsamındalarsa sözleşmeli avukatlık ilişkisini mevzuata uygun şekilde kurmaları ve belgelendirmeleri gerekir.