Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir? Bakım Yükümlülüğü Yerine Getirilmezse Tapu Geri Alınabilir mi?

Son yıllarda yaşlı bireylerin bakım ihtiyaçlarını güvence altına almak amacıyla en sık başvurulan hukuki işlemlerden biri ölünceye kadar bakma sözleşmesidir. Bu sözleşme kapsamında, bakım borçlusu belirli bakım yükümlülüklerini üstlenirken; bakım alacaklısı da çoğu zaman taşınmazını veya başka bir malvarlığı değerini karşı tarafa devretmektedir.

Ancak uygulamada bakım yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesi nedeniyle birçok uyuşmazlık yaşanmaktadır. Peki, taşınmaz devredildikten sonra bakım yapılmazsa tapu geri alınabilir mi? Bakım borcu yalnızca maddi ihtiyaçların karşılanmasından mı ibarettir?

Bu yazıda ölünceye kadar bakma sözleşmesinin hukuki niteliği, tarafların yükümlülükleri ve bakım borcunun yerine getirilmemesi halinde açılabilecek davalar ele alınmaktadır.

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir?

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen özel bir sözleşme türüdür.

Bu sözleşmede;

• Bir taraf, diğer tarafa yaşamı boyunca bakmayı ve gözetmeyi üstlenir.

• Diğer taraf ise bunun karşılığında belirli bir malvarlığı değerini, çoğunlukla bir taşınmazı, devretmeyi taahhüt eder veya devreder.

Sözleşmenin resmi şekilde düzenlenmesi gerekir ve genellikle de tapuya şerh edilir.

Bakım Borcu Sadece Maddi Destek Anlamına mı Gelir?

Hayır.

Ölünceye kadar bakma sözleşmesinden doğan yükümlülük yalnızca yemek vermek veya maddi ihtiyaçları karşılamakla sınırlı değildir.

Bakım borcu, somut olayın özelliklerine göre;

• Barınma ihtiyacının karşılanmasını,

• Beslenmenin sağlanmasını,

• Hastalık dönemlerinde gerekli ilginin gösterilmesini,

• Tedavi süreçlerinin takip edilmesini,

• Günlük yaşam ihtiyaçlarının karşılanmasını,

• Yaşlı kişinin sosyal ve manevi olarak yalnız bırakılmamasını

da kapsayabilir.

Bakım yükümlülüğünün kapsamı, sözleşme hükümleri ile tarafların yaşam koşulları dikkate alınarak değerlendirilir.

Bakım Yükümlülüğü Yerine Getirilmezse Ne Olur?

Bakım borçlusunun sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal etmesi halinde, bakım alacaklısı veya belirli durumlarda mirasçıları, sözleşmenin feshi ve buna bağlı haklarını mahkemeden talep edebilir.

Mahkeme;

• Tarafların davranışlarını,

• Bakım hizmetinin gerçekten yerine getirilip getirilmediğini,

• Delilleri,

• Tanık anlatımlarını,

• Sağlık kayıtlarını,

birlikte değerlendirerek karar verir.

Tapu İptali ve Tescil Davası Açılabilir mi?

Şartların oluşması halinde evet.

Eğer taşınmaz, ölünceye kadar bakma sözleşmesi kapsamında devredilmiş ve bakım borcu gereği gibi yerine getirilmemişse, sözleşmenin feshi ile birlikte tapu iptali ve tescil talebinde bulunulması mümkün olabilir.

Ancak her olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, mahkeme her dosyada ayrı değerlendirme yapmaktadır.

Yargıtay'ın Yaklaşımı Nedir?

Yargıtay'ın yerleşik kararlarında, ölünceye kadar bakma sözleşmesinin yalnızca ekonomik destek sağlayan bir sözleşme olmadığı vurgulanmaktadır.

Bakım borcu;

• İnsan onuruna uygun yaşam koşullarının sağlanmasını,

• Yaşlı veya bakıma muhtaç kişinin yalnız bırakılmamasını,

• Hastalık dönemlerinde gerekli ilgi ve özenin gösterilmesini

de içeren kapsamlı bir yükümlülüktür.

Bu nedenle yalnızca maddi yardım yapılmış olması, bakım borcunun eksiksiz yerine getirildiği anlamına gelmeyebilir.

Bakım Borcunun Yerine Getirilmediği Nasıl İspatlanır?

Bu tür davalarda ispat büyük önem taşır.

Mahkeme;

• Tanık beyanlarını,

• Sağlık raporlarını,

• Hastane kayıtlarını,

• Komşuların anlatımlarını,

• Yazışmaları,

• Fotoğraf ve diğer delilleri,

birlikte değerlendirerek sonuca ulaşır.

Özellikle bakım alacaklısının uzun süre yalnız bırakıldığı veya temel ihtiyaçlarının karşılanmadığı iddiaları somut delillerle desteklenmelidir.

Mirasçılar Dava Açabilir mi?

Bakım alacaklısının vefatından sonra, bazı durumlarda mirasçıların da sözleşmeye ilişkin hukuki taleplerde bulunması mümkün olabilir. Ancak bunun kapsamı; davanın hukuki sebebine, sözleşmenin içeriğine ve somut olayın özelliklerine göre değişiklik göstermektedir.

Bu nedenle her uyuşmazlığın kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

Eskişehir'de Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmelerinden Kaynaklanan Davalar

Ölünceye kadar bakma sözleşmeleri; miras hukuku, borçlar hukuku ve taşınmaz hukuku açısından teknik bilgi gerektiren uyuşmazlıklardır. Sözleşmenin hazırlanması, tapu devri, bakım yükümlülüğünün kapsamı ve olası fesih talepleri, hukuki açıdan dikkatle değerlendirilmelidir.

Bu nedenle bu tür uyuşmazlıklarda bir Eskişehir avukat desteği almak ve alanında deneyimli bir Eskişehir hukuk bürosu ile süreci yürütmek, hak kaybı yaşanmaması açısından önem taşımaktadır.

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, taraflara önemli hak ve yükümlülükler yükleyen özel bir sözleşme türüdür. Bu sözleşmeden doğan bakım borcu yalnızca maddi destek sağlanmasını değil; bakım alacaklısının yaşamını insan onuruna uygun şekilde sürdürebilmesi için gerekli fiziksel, sosyal ve manevi desteğin de sunulmasını kapsar.

Bakım yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmediği durumlarda, şartların oluşması hâlinde sözleşmenin feshi ile tapu iptali ve tescil talepleri gündeme gelebilir. Bu nedenle hem sözleşmenin kurulması hem de olası uyuşmazlıkların çözümünde hukuki sürecin dikkatle yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.