ARAÇ DEĞER KAYBI DAVASI VE HUKUKİ SÜRECİ

Araç Değer Kaybı Nedir?

Araç değer kaybı, bir motorlu aracın yaşanan trafik kazası neticesinde tamir edilmesine rağmen ikinci el piyasasındaki değerinin düşmesidir. Araç orijinal haline getirilmiş olsa bile, kaza geçmişi ‘’hasar kaydı’’ olarak sisteme işlendiği için alıcıların gözünde değeri azalacaktır. Bu değer düşüşü kusurlu taraftan ( kusurlu aracın işleteninden ve sürücüsünden ) istenebileceği gibi kusurlu tarafın sigorta şirketinden de talep edilebilmektedir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 25.03.2022 tarihli bir kararında araçta meydana gelen değer kaybını              ‘’ Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.’’ Şeklinde ifade etmektedir. Yani Yargıtay içtihatlarına göre de araç değer kaybı aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farktır.

Araç Değer Kaybının Hukuki Dayanağı

Araç değer kaybına ilişkin talep ve davaların dayanağı, başta Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri olmak üzere Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerine dayanır. Yargıtayın da birçok kararında kusurlu veya daha fazla kusurlu tarafın araç değer kaybından sorumlu olduğu açıkça kabul edilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi de bir kararında ‘’ ……. Araçta ortaya çıkan değer kaybı, gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. Davacı aracındaki değer kaybından davalı sigorta şirketinin de limiti kapsamında sorumlu tutulması gerekir.’’ kararı ile aracı değer kaybına uğrayan araç maliklerine hukuki dayanak ve koruma sağlamıştır.

Araç Değer Kaybını Kim Talep Edebilir?

Meydana gelen kaza neticesinde %100 kusurlu olmayan taraf, aracında oluşan değer kaybı için müteselsil sorumlu kusurlu sürücü/araç sahibinden ve aracın poliçesinin bulunduğu sigorta şirketinden talep edebilecektir.

Araç Değer Kaybı Şartları Nelerdir?

Araç değer kaybı talebinin söz konusu olabilmesi için birtakım şartların varlığı gerekir. Bunlar;

·        Değer kaybı tazminatı, kaza tarihinden itibaren 2(iki) yıl içerisinde talep edilmelidir.

·        Yaşanan kaza neticesinde araçta belli bir değer kaybı meydana gelmiş olmalıdır. Mini onarım ile giderilebilen basit işlemlerden olmamalıdır.

·        Yaşanan kaza neticesinde araçta oluşan hasar daha önceden hasara uğramamış bir bölgede meydana gelmiş olmalıdır.

·        Değer kaybı talep edilen araç, ağır hasar kaydına sahip araçlardan olmamalıdır.

·        Araç değer kaybı tazminatı, kazada tamamen kusurlu olan veya diğer sürücüye nazaran daha kusurlu olan taraftan talep edilecektir.

Belirtilen bu şartların sağlanmaması halinde araç değer kaybı bedeli tazminatı söz konusu olmayacaktır.

Araç Değer Kaybı Nereden ve Nasıl Talep Edilir?

Bir kaza neticesinde araçta oluşan değer kaybından, kazaya karışan kusurlu aracın sahibi, aracın sürücüsü, bu aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ve araç işleteni müştereken ve müteselsilen sorumludur. Yani kazadaki kusursuz veya daha az kusurlu tarafın istediği kişiden veya tümünden aynı anda değer kaybı alacağı talep etme hakkı bulunmaktadır.

Araç değer kaybı, kazada kusurlu bulunan aracın sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı yazılı başvuru talebinde bulunarak alınır. Ancak sigorta şirketi tarafından makul bir bedel ödenmez veya hiçbir ödeme yapılmaz ise değer kaybı alacaklısı mahkemeye başvurup yukarıda sayılan tüm sorumlulardan dava yoluyla alacak için talepte bulunabilir.

Araç değer kaybı alacaklısı taraf, isterse dava yoluyla değil alternatif uyuşmazlık çözüm kurumu olan Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak da alacağını talep edebilir. Ancak Sigorta Tahkim Komisyonu’nda sadece karşı tarafın aracının zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketi aleyhine başvuru yapılabilir. Uygulamada söz konusu bu komisyonun sürecin daha hızlı ve daha az masraf gerektirmesi nedeniyle daha çok tercih edildiği bilinmektedir.

Araç Değer Kaybının Hesabı ve Bilirkişi İncelemesi

Uygulamada gerek Sigorta Tahkim Komisyonu gerek adli yargı mercilerinde görülen uyuşmazlıklarda/davalarda değer kaybı hesaplamaları yapılırken bilirkişi sigorta eksperleri tarafından; aracın markası, aracın piyasadaki değeri, aracın kilometresi, aracın trafiğe çıkış tarihi, aracın işlem gören parça sayısı, aracın geçmişten gelen hasar durumu ve detayları, araçta değişimi yapılan parçanın araçtaki konumu ve önemi, kullanılan yedek parçaların türü vb. hususlar dikkate alınarak hesaplama yapılmaktadır.

Bilirkişinin hesabını doğru bir biçimde yukarıda sayılan faktörlerle birlikte hesaplayabilmesi için talepte bulunan tarafından da; kaza tutanağı, araç ruhsatı, hasar fotoğrafları, onarım faturaları ve ekspertiz raporu ile söz konusu talep desteklenmelidir.

Sonuç

Araç değer kaybı hakkı, kazadan sonra mağdur olan araç sahibi açısından önemli bir haktır. Araç değer kaybı davalarında özel başvuru yolları, başvuru süreleri ve özel ve teknik bilgi gerektiren kurallar mevcuttur. Bu nedenle araç değer kaybı ile ilgili olarak hukuki yollara başvurmadan önce hukuki destek alınarak hareket edilmesi hakların korunması açısından kritik bir öneme sahiptir.