Savcılığa Şikâyet Edildim, Ne Yapmalıyım? Şikâyet Sonrası Süreç Nasıl İşler?

Bir kişi hakkında savcılığa veya kolluk kuvvetlerine suç duyurusunda bulunulması, o kişinin suçlu olduğu veya hakkında mutlaka ceza davası açılacağı anlamına gelmez. Şikâyetin ardından Cumhuriyet savcılığı tarafından bir soruşturma süreci yürütülür ve suç işlendiğine ilişkin yeterli şüphe bulunup bulunmadığı araştırılır.

Bu süreçte hakkında şikâyette bulunulan kişi şüpheli sıfatını alabilir. Savcılık; ifade alınması, tanıkların dinlenmesi, kamera kayıtlarının incelenmesi, dijital materyallerin değerlendirilmesi ve diğer delillerin toplanması gibi soruşturma işlemleri gerçekleştirir.

Peki savcılığa şikâyet edildiğinizi nasıl öğrenebilirsiniz? İfadeye çağrılırsanız ne yapmalısınız? Şikâyetten sonra hemen dava açılır mı? Savcı hangi durumlarda takipsizlik kararı verir? Şikâyet geri çekilirse dosya kapanır mı?

Bu yazıda savcılığa yapılan bir şikâyetten sonra başlayan ceza soruşturması sürecini adım adım ele alıyoruz.

Savcılığa Şikâyet Edilmek Ne Demektir?

Bir kişinin suç işlediği iddiasıyla Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına başvurulması sonucunda ceza soruşturması başlatılabilir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca Cumhuriyet savcısı, bir suçun işlendiği izlenimini veren bir durumu öğrendiğinde maddi gerçeğin araştırılması ve kamu davası açılıp açılmayacağına karar verilmesi amacıyla soruşturma yürütür.

Soruşturmanın amacı yalnızca şüphelinin aleyhine delil toplamak değildir. Cumhuriyet savcısı şüphelinin hem lehine hem de aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür.

Bu nedenle bir kişi hakkında şikâyette bulunulması, kişinin suç işlediğinin kabul edildiği anlamına gelmez.

Savcılığa Şikâyet Edildiğimi Nasıl Öğrenebilirim?

Hakkınızda şikâyette bulunulduğunu farklı şekillerde öğrenebilirsiniz.

En sık karşılaşılan durum, kişinin polis, jandarma veya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ifadeye çağrılmasıdır.

Bunun dışında soruşturma kapsamında gerçekleştirilen bir adli işlem veya gönderilen resmî bildirim nedeniyle de soruşturmadan haberdar olunabilir.

Ancak soruşturmanın gizliliği ilkesi nedeniyle soruşturma dosyasındaki her bilgi ve belgenin soruşturmanın her aşamasında sınırsız şekilde erişilebilir olması söz konusu değildir.

Dosyanın içeriğinin incelenmesi ve kişinin hangi suçlama nedeniyle şüpheli konumunda bulunduğunun belirlenmesi, savunmanın hazırlanması açısından önem taşır.

Şikâyet Edildikten Sonra Hemen Dava Açılır mı?

Hayır.

Savcılığa yapılan her şikâyet sonucunda ceza davası açılmaz.

Öncelikle soruşturma aşaması yürütülür. Cumhuriyet savcısı olayla ilgili delilleri toplar ve suç işlendiğine ilişkin yeterli şüphe bulunup bulunmadığını değerlendirir.

Soruşturma sonunda temel olarak iki farklı sonuç ortaya çıkar:

• Yeterli şüphe bulunması halinde iddianame düzenlenir ve kamu davası açılması talep edilir.

• Kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması halinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK) verilir.

Kamuoyunda KYOK kararı sıklıkla takipsizlik kararı olarak adlandırılır.

Şikâyetten Sonra Süreç Nasıl İşler?

Savcılığa yapılan şikâyetin ardından süreç olayın özelliklerine göre farklı soruşturma işlemleriyle devam eder.

Cumhuriyet savcılığı;

• Şikâyetçinin veya mağdurun beyanını alabilir,

• Şüphelinin ifadesini alabilir,

• Tanıkları dinleyebilir,

• Kamera görüntülerini inceleyebilir,

• Telefon ve dijital kayıtlarla ilgili gerekli adli işlemleri gerçekleştirebilir,

• Bilirkişi incelemesi yaptırabilir,

• Kurumlardan belge ve kayıt isteyebilir,

• Olayın niteliğine göre başka deliller toplayabilir.

Hangi işlemlerin yapılacağı, isnat edilen suçun ve somut olayın özelliklerine göre belirlenir.

İfadeye Çağrılırsam Ne Yapmalıyım?

Hakkında soruşturma yürütülen kişi kolluk veya savcılık tarafından ifadeye çağrılabilir.

İfade alınmadan önce kişiye hangi suç nedeniyle şüpheli olduğu bildirilir ve kanuni hakları hatırlatılır.

Şüphelinin;

• Müdafi yardımından yararlanma,

• Susma,

• Lehine olan delillerin toplanmasını isteme,

• Suçlamayı öğrenme

gibi temel savunma hakları bulunmaktadır.

İfade, soruşturmanın önemli aşamalarından biridir. Şüphelinin olay hakkındaki ilk ayrıntılı açıklamaları daha sonraki soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde değerlendirilir.

Bu nedenle ifade vermeden önce isnadın ve mevcut hukuki durumun doğru şekilde anlaşılması önemlidir.

İfade Verirken Avukat Bulundurmak Zorunlu mudur?

Her soruşturmada avukat bulundurulması zorunlu değildir. Ancak Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenen zorunlu müdafilik hallerinde şüpheli veya sanığa müdafi görevlendirilir.

Zorunlu müdafilik dışında kalan durumlarda da şüpheli kendi tercih ettiği bir avukatın hukuki yardımından yararlanabilir.

Müdafi, ifade sırasında şüphelinin yanında bulunabilir ve savunma haklarının hukuka uygun şekilde kullanılmasına yardımcı olur.

Polis İfadeye Çağırırsa Gitmek Zorunlu mudur?

Usulüne uygun şekilde yapılan çağrıların dikkate alınması gerekir.

Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında şüphelinin ifadesi için çağrı kâğıdı düzenlenebilir. Çağrıya mazeretsiz şekilde uyulmaması halinde zorla getirme kararı verilebilir.

Bu nedenle kolluk veya savcılık tarafından yapılan resmî çağrının görmezden gelinmesi doğru değildir.

Kişinin çağrının hangi dosya ve suçlamayla ilgili olduğunu öğrenerek süreci takip etmesi gerekir.

İfade Verdikten Sonra Ne Olur?

İfade verilmesi soruşturmanın sona erdiği anlamına gelmez.

Cumhuriyet savcılığı, ifadeden sonra mevcut delilleri değerlendirmeye ve gerekli gördüğü diğer soruşturma işlemlerini gerçekleştirmeye devam eder.

Soruşturmanın sonunda savcı, elde edilen delillere göre kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunup bulunmadığına karar verir.

Yeterli şüphe bulunuyorsa iddianame düzenlenir. Yeterli şüphe bulunmuyorsa veya kovuşturma olanağı yoksa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir.

İfade Sonrası Gözaltına Alınabilir miyim?

Şüphelinin ifadeye çağrılmış olması, otomatik olarak gözaltına alınacağı anlamına gelmez.

Gözaltı, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenen şartların gerçekleşmesi halinde uygulanabilen ayrı bir koruma tedbiridir.

Kanundaki şartların bulunması halinde soruşturma kapsamında gözaltı tedbiri uygulanır. Gözaltı süresi ve kişinin hakları da kanunla düzenlenmiştir.

Dolayısıyla ifadeye çağrılma ile gözaltına alınma aynı hukuki işlem değildir.

Savcı Tutuklama Kararı Verebilir mi?

Hayır.

Cumhuriyet savcısı doğrudan tutuklama kararı veremez.

Savcılık, tutuklama şartlarının bulunduğunu değerlendirirse şüpheliyi tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine sevk eder.

Tutuklama kararını hâkim verir.

Ayrıca tutuklama otomatik bir sonuç değildir. Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin bulunması, kanunda düzenlenen bir tutuklama nedeninin mevcut olması ve tedbirin ölçülü olması gerekir.

Tutuklama yerine adli kontrol tedbirlerinin uygulanması da mümkündür.

Hakkımda Şikâyet Varsa Evimde Arama Yapılabilir mi?

Bir kişinin şikâyet edilmiş olması tek başına konutunda arama yapılabileceği anlamına gelmez.

Arama, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda belirlenen şartlara ve usule bağlı bir koruma tedbiridir.

Şüphelinin veya delillerin elde edilebileceğine ilişkin kanunda aranan şüphenin bulunması ve gerekli adli kararların alınması halinde arama işlemi gerçekleştirilir.

Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda gerçekleştirilecek aramalarda kanunda öngörülen özel usul hükümleri uygulanır.

Telefonuma El Konulabilir mi?

Ceza soruşturmalarında telefon, bilgisayar ve diğer dijital materyaller önemli deliller içerebilir.

Dijital materyaller üzerinde inceleme yapılması ve bunlara el konulması Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenen şartlara tabidir.

Savcılığa şikâyet edilmiş olmak, kişinin telefonuna otomatik olarak el konulacağı anlamına gelmez. Böyle bir işlem için somut soruşturma kapsamında kanundaki şartların bulunması gerekir.

Şikâyetçi Şikâyetini Geri Çekerse Dosya Kapanır mı?

Bu durum suçun şikâyete bağlı olup olmamasına göre değişir.

Takibi şikâyete bağlı suçlarda, kanunda belirtilen şartlarla şikâyetten vazgeçilmesi ceza soruşturması veya davası üzerinde hukuki sonuç doğurur.

Ancak resen soruşturulan suçlarda şikâyetçinin şikâyetini geri çekmesi soruşturmayı otomatik olarak sona erdirmez.

Savcılık, suçun işlendiğine ilişkin yeterli delil bulunması halinde soruşturmayı şikâyetçinin sonradan vazgeçmesinden bağımsız olarak sürdürür.

Bu nedenle “şikâyetimi geri çektim, dosya kesin kapanır” şeklindeki yaklaşım her suç bakımından doğru değildir.

Asılsız Bir Şikâyet Yapılmışsa Ne Olur?

Bir kişinin hakkında şikâyette bulunulması, şikâyette yer alan iddiaların doğru kabul edildiği anlamına gelmez.

Savcılık iddiaları delillerle birlikte değerlendirir.

Ayrıca bir kişinin işlemediğini bildiği bir fiili işlemiş gibi yetkili makamlara ihbar veya şikâyet edilmesi, şartlarının oluşması halinde iftira suçu kapsamında değerlendirilir.

Ancak soruşturmanın takipsizlikle sonuçlanması tek başına şikâyetçinin iftira suçunu işlediği anlamına gelmez. İftira suçunun kanunda düzenlenen unsurlarının ayrıca gerçekleşmesi gerekir.

Savcılık Takipsizlik Kararı Verirse Ne Olur?

Soruşturma sonunda kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması halinde Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verir.

Bu karar kamuoyunda “takipsizlik” olarak bilinmektedir.

KYOK verilmesi halinde şüpheli hakkında söz konusu soruşturma nedeniyle ceza davası açılmaz.

Kararın şikâyetçiye veya suçtan zarar görene bildirilmesinden sonra kanunda öngörülen şartlarla karara itiraz edilebilir.

Savcı İddianame Düzenlerse Ne Olur?

Cumhuriyet savcısı, soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tabi olması ve kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunması durumunda dosyayı Uzlaştırma Bürosu aracılığıyla uzlaştırma işlemlerine gönderir. Suçun uzlaşmaya tabi olmaması veya uzlaşmanın sağlanamadığının anlaşılması halinde; savcılık, soruşturma neticesinde elde edilen delillerin suçun işlendiği konusunda yeterli şüphe oluşturduğu sonucuna ulaşırsa iddianame düzenler.

İddianame görevli ve yetkili mahkemeye gönderilir.

Mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle soruşturma aşaması sona erer ve kovuşturma aşaması, yani ceza davası başlar.

Bu aşamadan itibaren kişi “şüpheli” değil, sanık sıfatıyla yargılanır.

Mahkeme delilleri değerlendirerek yargılama sonucunda sanığın mahkûmiyetine, beraatine veya kanunda öngörülen diğer kararlardan birine hükmeder.

Savcılık Soruşturması Ne Kadar Sürer?

Savcılık soruşturmaları için bütün dosyalarda geçerli tek bir süre bulunmamaktadır.

Soruşturmanın süresi;

• İsnat edilen suçun niteliğine,

• Şüpheli ve tanık sayısına,

• Toplanması gereken delillere,

• Bilirkişi incelemesine,

• Dijital materyallerin incelenmesine,

• Kurumlardan beklenen yazışmalara

göre değişir.

Basit bir olay kısa sürede sonuçlanabilirken kapsamlı ve çok sayıda delilin incelendiği soruşturmalar daha uzun sürebilir.

Savcılığa Şikâyet Edilmek Sabıka Kaydına İşler mi?

Hayır.

Bir kişi hakkında yalnızca soruşturma yürütülmesi adli sicil kaydına mahkûmiyet olarak işlenmez.

Adli sicil kaydı ile kişinin hakkında yürütülen soruşturma birbirinden farklıdır.

Şikâyet edilmiş veya şüpheli sıfatıyla ifade vermiş olmak, kişinin sabıkalı olduğu anlamına gelmez.

Eskişehir'de Savcılık Soruşturması ve Ceza Hukuku Süreci

Hakkında savcılık soruşturması yürütülen kişinin hangi suçla itham edildiğini öğrenmesi ve soruşturmanın bulunduğu aşamaya göre savunmasını hazırlaması önemlidir.

Özellikle ifade işlemleri, dijital materyallere el koyma, arama, gözaltı, adli kontrol ve tutuklama gibi koruma tedbirlerinin uygulandığı dosyalarda ceza muhakemesi hükümlerinin doğru değerlendirilmesi gerekir.

Savcılık soruşturmalarında bir Eskişehir avukat veya Eskişehir hukuk bürosu aracılığıyla hukuki destek alınması; soruşturma dosyasının değerlendirilmesi, ifade sürecinin yürütülmesi, delillerin sunulması ve gerekli hukuki başvuruların yapılması açısından önem taşır.

Savcılığa şikâyet edilmek, kişi hakkında suç işlendiğine ilişkin bir iddianın yetkili makamlara bildirilmesi anlamına gelir. Şikâyet edilmiş olmak suçlu olmak veya hakkında mutlaka ceza davası açılacağı anlamına gelmez.

Şikâyetin ardından Cumhuriyet savcılığı olayın özelliklerine göre soruşturma yürütür, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplar ve kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunup bulunmadığını değerlendirir.

Soruşturma sonunda yeterli şüphe bulunmadığında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir. Yeterli şüphe bulunması halinde ise iddianame düzenlenerek kamu davası açılması talep edilir.

Bu süreçte özellikle ifadeye çağrılma, arama, el koyma, gözaltı, adli kontrol veya tutuklama talebi gibi işlemler söz konusu olduğunda kişinin savunma haklarını bilmesi ve süreci usulüne uygun şekilde takip etmesi önemlidir.